Antalya, Türkiye’nin önemli turizm merkezlerinden biridir. Doðasý, palmiyelerle sýralanmýþ bulvarlarý, geleneksel mimarisini korumuþ merkezi Kaleiçi ve büyük ölçekli turizm yatýrýmlarý ile Türkiye nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Antalya ayný zamanda, Türkiye nin büyük ölçekli göç alan kentlerinden biridir.

2009 yýlý verilerine göre Antalya þehir merkezinde 479.581 erkek, 476.015 kadýn olmak üzere toplam 955.596 kiþi yaþamaktadýr. Bunun 912.000 kiþisi ilçe merkezlerinde yaklaþýk 43.000 kiþi de þehir merkezine baðlý köylerde ikamet etmektedir.

Tarihi

Her ne kadar 1215 te Gautler de Montbellard Kýbrýs tan getirdiði kuvvetlerle þehri ele geçirip Türkleri kýlýçtan geçirdiyse de, Antalya 1. Keyhüsrev tarafýndan geri alýnýr. XII. yüzyýl sonlarýnda Selçuklu Devleti sona erince Isparta ve Antalya arasýndaki topraklar Teke Aþireti nin bir kolu olan Hamidoðullarý nýn egemenliðine girer. Antalya yý ele geçiren Ýlyasbeyoðlu Dündar Bey, buranýn yönetimini, kardeþi Yunus Bey e býrakýr. Yunus Bey in oðullarý, Antalya da hüküm sürdüler. Hamidoðullarý nýn bu ikinci kolu Tekeoðularý adýyla anýlýr. Kýbrýs Kralý Pirre, 1361 de Antalya yý ele geçirdiyse de, Tekeoðullarý ndan Mehmed Bey, 1373 de þehri geri alýr. Bunun oðlu Osman Bey zamanýnda Antalya, Yýldýrým Bayezýd, buranýn yönetimini Firuz Bey e verdi (1391). Ancak Antalya nýn Osmanlýlara geçiþi konusunda kaynaklara tek bir tarih göstermemektedir ( Oruç Bey ve Neþri ye göre 1389-1392; Ýbni Kemal e göre 1391).

Anadolu da beyliklerin egemen olduðu bir dönemde, 1335-1340 tarihleri arasýnda Antalya ya gelen Arap seyyah Ýbn Battuta Antalya’dan bahsederken þöyle der:

Kent halký, ýrk ve dinlerine göre ayrý ayrý mahallelere yerleþmiþler. Hýristiyan tüccarlar Mina adýyla anýlan mahallede otururlar. Bu mahallenin çevresini bir sur kuþatmakta ve Cuma vakti geceleri surun kapýlarý kapatýlmaktadýr. Rumlar baþka bir mahallede kendi baþlarýna otururlar. Onlarýn bulunduklarý yer de bir surla çevrili. Yahudilerin de yine kendilerine ait, surla çevrili bir mahallesi vardýr. Müslüman ahaliye gelince, bunlar asýl büyük þehirlerde yaþamaktadýrlar. Burasý bir Cuma mescidi ve medrese ile birçok hamamý, zengin ve tertipli büyük çarþýlarý ihtiva etmektedir. Þehrin çevresini, yukarýda kaydettiðimiz bütün mahalleleri de içine alan büyük bir sur Kuþatýr.

Zaman dizini

• M.Ö. 700 - 546: Lidyalýlar Dönemi
• M.Ö. 546 - 336: Persler Dönemi
• M.Ö. 336 - 301: Helenistik Dönem
• M.Ö. 301 - 188: Selevkos Krallýðýna baðlý Pleistarkos Devlet Yönetimi
• M.Ö. 188 - 65: Pamfilya Korsanlarý Dönemi
• M.Ö. 65-MS 395 : Roma Dönemi
• M.S. 395  : Bizans Egemenliðinin Baþlamasý.
• M.S. 655  : Antalya önlerinde Bizans ve Ýslam Donanmalarý arasýnda Zat-el Þenari Savaþý yapýlmasý.
• M.S. 1085 : Süleyman Þah ýn Antalya yý almasý.
• M.S. 1103 : Bizans Ordusu nun, Antalya yý Anadolu Selçuklularýndan geri almasý.
• M.S. 1206 : Anadolu Selçuklularý nýn Bizans tan þehri geri almasý.
• M.S. 1207 : Antalya Þehri nin tümüyle Selçuklulara geçmesi.
• M.S. 1221 : Keykubad ýn, Antalya Körfezi nin doðusundaki Kalanorasa yý ele geçirmesi.
• M.S. 1308 : Antalya da Teke Beyliði nin kurulmasý.
• M.S. 1361 : Antalya nýn, Kýbrýs Krallýðýna baðlanmasý.
• M.S. 1373 : Mehmet Bey in Antalya yý geri almasý.
• M.S. 1426 : Antalya Bölgesinin tamamen Osmanlý Devletine baðlanmasý.
• M.S. 1510 : Hasan Halife ve adamlarýnýn, Antalya nýn Kýzýlkaya nahiyesini basýp yaðmalamasý.
• M.S. 1808 : Antalya da Kadý Paþa isyaný çýkmasý ve bastýrýlmasý.
• 28 Mart 1919 : Mondros mütarekesi uyarýnca, Ýtalyanlarýn Antalya yý iþgal etmesi.
• 31 Mayýs 1921 : Ýtalyan birliklerinin Antalya dan çekilme kararý almasý.
• 1 Haziran 1921 : Ýtalyanlarýn, Antalya yý boþaltmaya baþlamasý.
• 29 Ekim 1923 : Türkiye Cumhuriyeti nin kuruluþu

Turizm

Antalya ya 2008 yýlýnda 8.564.513 ü yabancý, 428.624 ü yerli turist gelmiþtir.

Antalya da pekçok turistik yer ve bu yerlerin çevresinde turistik iþletmeler mevcuttur. Antalya da turizm pek çok farklý alanda yapýlmaktadýr.

Müzeler ve ören yerleri

Antalya müzesi

1922 yýlýnda Antalya da açýlan ilk müze Fikri Erten tarafýndan Aleaddin Camii nin deposunda açýlmýþtýr. Bu müze 1937 yýlýnda Yivli Minare Külliyesi ne taþýnmýþtýr. 35 yýl burada faaliyet gösteren müze 1972 yýlýnda Konyaaltý Caddesi üzerinde þu anki bulunduðu yere taþýnmýþtýr. Antalya nýn tarihine ýþýk tutan bir çok eserin bulunduðu müze 1988 yýlýnda Avrupa Konseyi Özel Ödülü ne layýk görüldü.

Antalya Kent Müzesi

Antalya nýn çaðdaþ tarihi ve kent kültürü nü araþtýrmak amacý ile 2007 de kurulmuþ tur. Þu an Antalya Büyükþehir Belediyesi ne baðlý olarak proje hazýrlýðý aþamasýndadýr. Her haftasonu Kent-Müze-Tarih söyleþileri düzenlemektedir.

Suna-Ýnan Kýraç Kaleiçi Müzesi

1993 yýlýnda Suna ve Ýnan Kýraç tarafýndan satýn alýnan yýkýk bir binanýn iki yýl içinde onarýlýp Türk halk kültürüne ait eserlerin bulunduðu bir etnografya müzesi olarak tasarlanmýþtýr.

Atatürk Evi Müzesi

Mustafa Kemal Atatürk’ün 6 Mart 1930 tarihinde Antalya’ya geldiðinde bir hafta kaldýðý evdir. 1980 yýlýnda düzenlenip Atatürk Müzesi olarak ziyarete açýlmýþtýr.

Perge, Antalya nýn 18 km doðusunda, Aksu ilçesi sýnýrlarý içinde bulunan bir antik kenttir. M.Ö 12. yüzyýlda kuzey Anadolu dan güney kýyýlara büyük bir Yunan göçü oldu. Bu gelenler modern Antalya þehrinin doðusuna yerleþtiler ve bu bölgeye Yunanca da "Irklarýn Ülkesi" anlamýna gelen Pamphylia denildi. Perge de, Kilikya - Pisidya ticaret yolunun üstünde yer aldýðý için önemli bir Pamphylia þehridir. O dönemde yaygýn olan korsan saldýrýlarýndan korunma amacýyla iç kesimde kurulmuþtur. Þehrin kuruluþu diðer Pamphylia þehirleriyle ayný zamana rastlar (M.Ö. 7 yüzyýl).

Termessos

Termessos Antalya’ya 34 kilometre mesafedeki bir Doðal Park olan Güllük Daðý içerisinde batý tarafýnda 1050 metre yükseklikte bir plato üzerindedir. Termessos Türkiye’nin en önemli antik kentlerinden biridir. 4200 kiþilik tiyatrosu ve yüzlerce kalýntýsýyla çok geniþ bir alana yayýlmýþtýr.

Ariassos

Ariassos, Antalya-Burdur otoyolunda Daðbeli sapaðýndan önce ulaþýlabilinecek bir bölgededir. Yaklaþýk 960 metre yükseklikteki Batý Toroslarýn yamacýnda kurulmuþ olan bir Psidia þehri olan þehir; hamamlarý, kaya mezarlarý barýndýrmaktadýr.

Daha Küçük Çapta Tarihi Yerler

Selçuklu Tersanesi 

1228 yýlýnda yaptýrýlan tersane 56,5 m. uzunluðunda, 44 m. derinliðinde ve 5 gözlüdür. Tersane güneyden gelebilecek tehlikelere karþý, iki katlý, iki odalý bir kule ile güçlendirilmiþtir.

Kýrkgöz Han

Antalya’nýn 31 km kuzeybatýsýnda Döþemealtý belediyesine baðlý bir bölgededir. 1247 yýlýnda Selçuklu Sultaný 2. Gýyasettin Keyhüsrev tarafýndan kurulmuþtur. Han’ýn ortasýndaki sofa etrafýnda çok sayýda oda vardýr. Merkezinde bir kuyu vardýr ve hanýn birçok odasý da hala yaktadýr. Þu an çevresi halk tarafýndan mesire alaný olarak kullanýlmaktadýr.

Evdir Han

Antalya’nýn 18 km kuzey batýsýnda Antalya-Korkuteli karayolu üzeri Yukarýkaraman mevkisinde yer alan han, 1219 yýlýnda Selçuklu Sultaný Ýzzettin Keykavus tarafýndan yaptýrýlmýþtýr.

Konyaaltý Plajý

Antalya da, falezlerin batýsýndan baþlayýp kýyý þeridi boyunca uzayan sahil hattýdýr. Sahil boyunca bir çok hotel ve konaklama tesisi bulunmaktadýr. Turizm genellikle burada ve Lara sahilinde yaygýndýr. Yerli ve yabancý turistler için falezlerin hemen bitiþiðinde bulunan Beachpark iþletmesi ise Konyaaltý sahilinde bir çok aktivitenin yapýldýðý yerdir.

Lara Plajý

Antalya nýn 12 km. doðusundadýr. Kumu gayet ince olup çam ormanlarý ile kaplýdýr. Halka açýk plajlarý, yiyecek ve içecek ihtiyacýný karþýlayacak gazinolarý ve soyunma kabinleri vardýr.

Karpuz Kaldýran Plajý

Lara Plajý nýn batýsýnda Düden Þelalesi nin denize döküldüðü yerdedir. Askeri dinlenme kampý olarak kullanýlan plajýn kumu çok ince, denizi sýðdýr.

Adalar Plajý

Karaalioðlu Parký nda kayalýk bir plajdýr. Yeme içme ihtiyacýnýn karþýlandýðý gazinosu ve soyunma kabinleri vardýr.

Marinalar

Antalya þehir merkezinde yat turizmi için bir liman bulunmaktadýr. Yaklaþýk 65 yat kapasitesine sahip olan bu marina; konaklamanýn yanýnda elektrik ve PTT hizmetleri, sintine boþaltým, akaryakýt, yeme-içme hizmetleri verilmektedir.

Kýþ turizmi 

Kýþ turizmi için Antalya daki en çok tercih edilen yerin Saklýkent tir. Antalya nýn 50 km kuzeybatýsýnda bulunan Saklýkent te en yüksek nokta 2250 metrelik Bubi Daðý nýn zirvesidir. Kayak merkezleri ise 2200-2400 metre arasýndadýr. Saklýkent te zorluk derecesine göre 2 adet kayak pisti ve 2 adet teleski bulunmaktadýr  Ayrýca Sakýlkent te TÜBÝTAK ýn astronomik araþtýrmalarýný yaptýðý bir gözlemevi bulunmaktadýr.

Diðer Turistik Yerler

Antalya da turizmin geliþmesi ile birlikte turizm dallarý çeþitlenmiþtir. Örneðin; golf turizmi, doða yürüyüþleri, av turizmi, konge turizmi ve buna benzer pek çok turistik faaliyet Antalya da yapýlabilmektedir. Ayrýca 2010 Dünya Plaj Hentbolu Þampiyonasý nýn Antalya da yapýlacak olmasý da turizmde plajlarýnda deðerlendirildiðini göstermektedir.